พระราชกรณียกิจแทนพระองค์ เคียงคู่องค์พระภูมินทร์ 

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่งจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการแทนพระองค์

ทรงกล่าวคำปฏิญาณหลังจากประธานสภาผู้แทนราษฎร อ่านประกาศกระแสพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
แต่งตั้งให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2499

วันที่ 1 พฤศจิกายน 2499 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเป็นประธานการประชุมคณะองคมนตรี ณ พระที่นั่งราชกรัณยสภา ในพระบรมมหาราชวัง ในฐานะผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน แทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงลงพระนามาภิไธยในกฎหมายบางฉบับซึ่งยังมีผลบังคับใช้มาจนปัจจุบันนี้

นับแต่ครั้งที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ปฏิบัติหน้าที่สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระผนวชเป็นต้นมา นับแต่นั้น ได้ทรงช่วยแบ่งเบาพระราชภาระของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เป็นอเนกอนันต์

แม้ในยามที่ประเทศชาติตกอยู่ระหว่างการสู้รบกับผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ เมื่อ พ.ศ. 2518 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระอุตสาหะเสด็จพระราชดำเนินเป็นผู้แทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยี่ยมและพระราชทานกำลังใจแก่ทหารถึงฐานปฏิบัติการหลายแห่ง เช่น ฐานกองพันทหารราบที่ 212 อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน, ส่วนปฏิบัติการบ้านแก่งลาด อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก, ฐานปฏิบัติการหมากแข้ง อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เป็นต้น โดยไม่ทรงคำนึงถึงอันตรายใดๆ

เสด็จฯ แทนพระองค์ในพิธีพระราชทานกระบี่แก่นายทหารผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
โรงเรียนนายเรือ และโรงเรียนนายเรืออากาศ

ในวันที่ 27 กุมภาพันธ์ปีเดียวกันนั้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปในการพระราชทานกระบี่และปริญญาบัตรแก่นายทหารและผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โรงเรียนนายเรือและโรงเรียนนายเรืออากาศ ณ บริเวณสนามในศาลาว่าการกระทรวงกลาโหม

และวันที่ 8 เมษายน พ.ศ.2518 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปพระราชทานกระบี่แก่นักเรียนนายร้อยตำรวจที่สำเร็จการศึกษาขั้นสูงสุด ประจำปีการศึกษา 2517 ที่โรงเรียนนายร้อยตำรวจ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม นายทหารและนายตำรวจที่สำเร็จการศึกษาในปีนั้นจึงเป็นรุ่นเดียวที่ได้รับพระราชทานกระบี่จากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปในพระราชพิธีอัญเชิญพระพุทธนวราชบพิตรพระราชทานแก่ชาวกรุงเทพมหานคร

พ.ศ.2525 นับเป็นปีมหามงคลสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี หลังจากการพระราชพิธีสมโภชพระนครเสร็จเรียบร้อยแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ได้ทรงพระราชอนุสรณ์คำนึงว่า พระพุทธนวราชบพิตร พระพุทธรูปปางมารวิชัย ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้างขึ้นเพื่อพระราชทานแก่ทุกจังหวัด เพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นนิมิตหมายของความผูกพันระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับประชาชน ยังไม่ได้พระราชทานแก่กรุงเทพมหานคร และกำหนดจะพระราชทานใน พ.ศ.2525 ในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี บังเอิญทรงพระประชวรเสียก่อน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงเป็นผู้แทนพระองค์ในพระราชพิธีอัญเชิญพระพุทธนวราชบพิตรมาพระราชทานแก่ชาวกรุงเทพมหานครโดยกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2525 ปัจจุบันพระพุทธนวราชบพิตร ประดิษฐานอยู่ ณ หอพระภาย ในศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

ทรงตรวจแถวกองทหารเกียรติยศณ มหาศาลาประชาชน สาธารณรัฐประชาชนจีน

เมื่อ พ.ศ. 2543 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปทรงเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนอย่างเป็นทางการ พร้อมด้วยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระหว่างวันที่ 16-31 ตุลาคม ตามคำกราบบังคมทูลเชิญของนายเจียง เจ๋อ หมิน ประธานาธิบดีจีน และนางหวัง เย่ผิง ภริยา

ประธานาธิบดีจีนและรัฐบาลจีนได้ให้ความสำคัญต่อการเสด็จพระราชดำเนินครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง ได้เตรียมการรับเสด็จอย่างสมพระเกียรติและประธานาธิบดีได้เป็นผู้กำกับการเตรียมการรับเสด็จด้วยตนเอง ทรงได้พบกับผู้นำสูงสุดของจีนทั้ง 3 คือ ประธานาธิบดี เจียง เจ๋อ หมิน ประธานสภาประชาชน หลี่ เผิง และรองประธานาธิบดี หู จิ่น เทา ทั้งนี้เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองการสถาปนาความสัมพันธ์ไทย-จีนครบ 25 ปี

ในวโรกาสนี้ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินเยือนเมืองสำคัญของจีน ได้แก่ กรุงปักกิ่ง นครเซียงไฮ้ เมืองซีอาน ซูโจว เจิ้งโจว ลั่วหยาง ไคเฟิง และกุ้ยหลิน เพื่อทอดพระเนตรสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ สถาปัตยกรรม และศิลปหัตถกรรมของจีน

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงจัดงานพระราชทานเลี้ยงและการแสดงทางวัฒนธรรมของไทยพระราชทานแก่ฝ่ายจีน ทั้งที่กรุงปักกิ่ง และนครเซียงไฮ้ รวมทั้งการแสดงวัฒนธรรมการแต่งกายของไทยที่เคยจัดพระราชทานประธานาธิบดีจีนเมื่อคราวเยือนไทย ตามคำขอของประธานาธิบดีจีนอีกด้วย

การเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนครั้งนี้ นับเป็นการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศอย่างเป็นทางการครั้งแรกในรอบ 33 ปี